TURYİD (Turizm Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmecileri Derneği) tarafından düzenlenen 5. Global GastroEkonomi Zirvesi, 8 Ekim 2025’te Atatürk Kültür Merkezi’nde gerçekleşti. Bu yıl “Kesişme Noktası” temasıyla düzenlenen zirve, gastronomi dünyasının öncü isimlerini, yatırımcıları, akademisyenleri ve sanatçıları bir araya getirerek, sektörün geleceğini çok boyutlu bir bakış açısıyla ele aldı.
5. Global GastroEkonomi Zirvesi 8 Ekim günü “Kesişme Noktası temasıyla gerçekleşti. Zirve boyunca, gastronominin iklim krizi, sürdürülebilirlik, mavi ekonomi, yeşil sosyo-ekonomi ve kültürel diplomasiyle kesişen yönleri tartışıldı. TURYİD Yönetim Kurulu Başkanı Kaya Demirer ve TURYİD Zirve Komitesi Başkanı Ebru Koralı’nın ev sahipliğinde gerçekleşen etkinlik, AKM’nin ikinci kez bu önemli buluşmaya kapılarını açmasıyla anlam kazandı.
“Gastronomi artık küresel ölçekte bir ekonomi yönetiyor”
Açılış konuşmasında TURYİD Başkanı Kaya Demirer, gastronominin artık sadece bir keyif alanı değil, milyarlarca dolarlık hacmiyle küresel ekonomiyi yönlendiren stratejik bir sektör olduğunu vurguladı.
“Coğrafya kaderdir derler,” diyen Demirer, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Evet, kimi zaman zorlukların kaynağıdır; ama aynı zamanda gastronomi açısından yaratıcılığın, deneyimin ve çeşitliliğin de merkezidir. Anadolu’nun bereketli topraklarından Akdeniz’in zeytinliklerine, Karadeniz’in balıkçısından Mezopotamya’nın buğdayına uzanan bu topraklar sadece bir miras değil, taşıdığımız büyük bir sorumluluktur. Artık gastronomi sadece tabaklarda değil; tarlada, denizde, pazarda, kültürde, hatta politikada şekilleniyor.”
“Yarın neyi yetiştirebileceğiz?”
İklim krizinin gastronominin geleceği üzerindeki etkilerine dikkat çeken Demirer, “Bugün sofralarımızda gördüğümüz her ürün bir ekosistemin parçası, ancak o ekosistem alarm veriyor,” dedi.
Türkiye’nin son 25 yılda 2,23°C’lik sıcaklık artışıyla Avrupa’nın en hızlı ısınan ülkelerinden biri haline geldiğini hatırlatan Demirer, bu durumun gastronomi için de bir dönüm noktası olduğunu belirtti:
“Artık ‘Yarın neyi yiyeceğiz?’ değil, ‘Yarın neyi yetiştirebileceğiz?’ sorusunu sormak zorundayız. Tarım 4.0 teknolojileri, döngüsel ekonomi ve su yönetimi çözümleriyle mutfaktan tarlaya, denizden sofraya uzanan bütünsel bir dönüşüm başlatmalıyız.”
“Gastronomi turizmi 1,1 trilyon dolarlık hacme ulaştı”
Dünyada gastronomi turizminin 1,1 trilyon dolar büyüklüğe ulaştığını belirten Demirer, yiyecek-içecek sektörünün toplam hacminin 3 trilyon doları aştığını, 357 milyon kişiye istihdam sağladığını aktardı.
Türkiye’de ise sektörün 900 milyar TL büyüklüğe ulaştığını ve 2 milyona yakın kişiye iş yarattığını dile getiren Demirer, “Sadece TURYİD çatısı altındaki 350 marka, 3 binden fazla şube ve 150 bini aşkın çalışanla yılda 200 milyondan fazla ziyaretçiyi ağırlıyoruz,” dedi.
Bu verilerin gastronominin sadece tüketim değil, aynı zamanda üretimden ihracata, diplomasiden turizme uzanan kapsamlı bir kalkınma modeli olduğunu gösterdiğini belirtti
